:: آداب شب چهارشنبه سوری

اذهب الى الأسفل

:: آداب شب چهارشنبه سوری Empty :: آداب شب چهارشنبه سوری

پست من طرف mana في 2010-03-14, 03:59

منشأ وزمان پیدایش چهارشنبه سوری دقیقاً مشخص نیست. اما در ایران باستان، روز چهارشنبه آخر سال نحوست داشته است و برای رفع نحوست، آتش را که مظهر فروغ ایزدی بوده است روشن می کردند و از روی آن می پریدند.

باورود اسلام به ایران تا قبل از انقلاب اسلامی، این مراسم پابرجا ماند؛ چون آتش در اسلام جزو مطهرات است و هرچیز ناپاکی که در آتش بسوزد پاک و طاهر می شود. از طرفی، اعراب هرچهارشنبه را نحس می دانند و نحوست این روز را به وسیله ی افروختن آتش رفع می کنند. پس از انقلاب اسلامی و به ویژه در دوران جنگ هشت ساله    ی ایران و عراق که برگزاری عروسی نیز به نوعی مذموم بود، این سنت دیرینه، به مدد تبلیغات منفی، رفته رفته کمرنگ شد و امروزه آنچه درشهرهای بزرگ ایران، به خصوص تهران در این شب انجام می  گیرد بیشتر به جنگ و نزاع شبیه است تا سور و شادی.
حدود بیست و چند سال پیش، شب چهارشنبه ی آخر سال مراسم متنوعی داشت که در استانهای مختلف به اشکال گوناگون صورت می پذیرفت و اکنون نیز برخی از آن رسوم در بعضی از استانهای ایران برگزار می شود که در این نوشته به برخی از آنها اشاره شده است:
1- استان آذربایجان شرقی
تبریزی ها در شب چهارشنبه سوری به روی هم آب یا گلاب می پاشند و معتقدند آب پاشیدن، زندگی را با سعادت قرین می کند. از دیگر رسوم ضروری این شب، فرستادن خُنچه از منزل داماد به منزل عروس است. در این خنچه معمولاً میوه،شیرینی، گلدانهای پرگل، ماهی و خلعت(پارچه) برای خانواده  ی عروس و خود عروس گذارده می شود. دختران دم بخت تبریزی هنگام پریدن از روی آتش می خوانند:
« بختم آچیل چهارشنبه» یعنی: چهارشنبه! بختم را بازکن.

2- استان آذربایجان غربی
خانواده های ارومیّه ای در این شب به خانه  ی مسن ترین فرد فامیل می روند و به خوردن آجیل سرگرم می شوند. آجیل حتماً باید از هفت نوع خوراکی تهیه شود. این هفت نوع خوراکی می تواند از بین خوراکیهای زیر باشد:
انجیر، کشمش، مویز، خرما، توت خشک، فندق، بادام، گردو، سنجد، نخودچی، آب نبات، تخمه بدون نمک، باسلق، برنجک(برنج بوداده) برگه هلو، برگه زردآلو و گندم برشته. کسی که مرادی و حاجتی دارد، باید تقسیم آجیل را به عهده بگیرد تا مرادش برآورده شود.

3- استان اردبیل
در مغان، مردم پیش از طلوع آفتاب روز چهارشنبه، دسته جمعی به کنار رودخانه می  روند، آتشی بر می افروزند و جوانان در آنجا به سوارکاری می پردازند و هنگام بازگشت، زنان ظرف هایشان را از آب رودخانه پر می  کنند و به خانه می آورند و آب آن را به دور و برخانه می پاشند که با این کار، سال جدید، سالی سرشار از روشنی و زلالی و پاکی خواهد بود.

4- استان بوشهر
بوشهری ها پس از آتش افروزی در خانه  هایشان و پریدن از روی آن، باقایق از روی آب می گذرند و معتقدند با این کار نحسی این شب از بین می رود. در ضمن کوزه  ی نویی را که تا آن زمان استفاده نکرده  اند، به دیوار می زنند تا شکسته شود تا بلا و بدبختی، مثل کوزه شکسته شود.

5- استان خراسان
در خراسان مراسم کوزه شکستن به این طریق است که درون کوزه های کهنه مقدار نمک که علامت شور بختی است و مقداری ذغال که علامت سیاه بختی است و یک سکه کم ارزش پول می ریزند و تمام افراد خانواده آن را به دور سر می چرخانند و آخرین نفر کوزه را از پشت بام به کوچه پرت می کند و می گوید:
«درد و بلام توکوزه
راه بیفته بره تو کوچه»
در بعضی از نقاط خراسان در این شب به جای آش، چهار نوع پلو می پزند. این پلوها عبارتند از: رشته پلو، عدس پلو، زرشک پلو و ماش پلو که معمولاً به فقرا، نزدیکان و همسایگان می دهند. در آجیل خراسانی ها مطلقاً نمک وجود ندارد، چون نمک را علامت شوربختی می دانند.

6- استان خوزستان
در اهواز ،پس از پریدن از روی آتش، مراسم قاشق زنی انجام می گیرد که خانواده ها، خوراکی یا آجیل شور و شیرین در ظرف قاشقزنان می ریزند.

7- استان سیستان و بلوچستان
در سیستان مردم گونی، پتو و نمد کهنه را به صورت گلوله در می آورند و آن را در غروب آخرین چهارشنبه سال، آتش می زنند و معتقدند که نحوست این شب با این عمل از بین می رود.

8- استان فارس
در شیراز برای گشودن بخت دختران در شب چهارشنبه سوری به سعدیه می روند و از آب استخر سعدیه بر سر وروی دختران می  ریزند. زنان نیز با ریختن این آب به روی خود، معتقدند که مهرشان در دل شوهر بیشتر می شود. در این شب زنان برای برآورده شدن حاجاتشان زیر منبر مسجد جامع شهر دعا می خوانند و پس از دعا خواندن، حلوا و آش می پزند.

9- استان کردستان
مردم کردستان مخصوصاًروستائیان، دسته جمعی به صحرا و کنار چشمه سارها می روند و پس از مدتی که به شادی و پایکوبی و کشتی گرفتن گذراندند، هنگام مراجعت به خانه، هرکسی مقداری سنگریزه جمع می کند و بدون آنکه به پشت سرخود نگاه کند، سنگریزه را از روی شانه به عقب پرتاب می کند و بدین ترتیب بلا و آفت را از خود دور می سازد.
از دیگر مراسم این شب، شال اندازی است که عده ای از جوانان بالای پشت بام خانه  ها و کنار درها و پنجره های همسایگان و ثروتمندان می روند و ضمن خواندن سرود و تصنیف، از دریچه ای ،شال را آویزان می کنند. اهل خانه هدیه ای را به شال می بندند که معمولاً سکه، تخم مرغ، شاخه نبات، کله قند، جوراب یا نخودچی و کشمش است.

10- استان کرمان
در کرمان مقداری ذغال، نمک، سکه ی کم ارزش پول و کمی نان درکوزه خالی می  ریزند و شب چهار شنبه سوری آن را از بالای بام به کوچه پرتاب می کنند تا بلا و کمبود از همه چیز مخصوصاً از آنچه در کوزه است دور شود.

11- استان گیلان
در روستاهای اطراف رشت، غروب شب چهارشنبه سوری، در پنج منطقه پوشال برنج را با فاصله کنار هم می چینند، سپس آنها را آتش می زنند و برای دفع چشم زخم، اسپند در آتش می ریزند و افراد هرخانواده از بزرگ به کوچک، سه مرتبه از روی آن می پرند و این ترانه را به گویش گیلکی می خوانند:
«گل گل چهارشنبه
به حق پنجشنبه
نکبت بی شه
دولت بی یه
زردی بی شه
سرخی بی یه»
یعنی: آتش سرخ چهار شنبه! به حق پنجشنبه نکبت برود، دولت بیاید. زردی برود، سرخی بیاید.
پس از پریدن از روی آتش ترقه در می کنند به این معنی که از نحوست چهارشنبه در امان باشند.
در این شب خورشت«ترشه تره» می پزند و آن را با کته، ماست و دوغ می خورند. صبح فردا (روز چهارشنبه) خاکستر برجای مانده از آتش شبانه را جمع می کنند و پای درختان میوه می ریزند به این نیّت که درختان بارورشوند و میوه ی بیشتری بدهند.

12- استان لرستان
در این شب در خرم آباد هیزم را به هفت دسته تقسیم می کنند و با فاصله های معینی در یک ردیف می چینند و آتش می زنند و باخواندن:
«زردی مه د تو، سرخی تو د مه»
یعنی: زردی من از تو و سرخی تو از من و از روی آن می پرند.

13- استان مازندران
در روستاهای مازندران در شب چهار شنبه سوری، علاوه برکشتی گرفتن و اسپند دودکردن، انواع آشها پخته می شود از جمله «آش هفت ترشی» که از هفت نوع سبزی و هفت نوع ترشی و هفت نوع حبوبات در آن استفاده می شود و نیز«گزنه آش » که یکی از سبزی های مصرفی در آن، گزنه است. اعتقاد براین است که خوردن این آش بسیاری از بیماریها و کسالتها را از بین می برد.

14- استان مرکزی
در این استان، علاوه بر مراسم آتش بازی، برای آمرزش اموات مقداری خرما یا شکر پنیر تهیه می کنند؛ و یا حلوا درست می کنند و سرگذر می ایستند و به عابران تعارف می  کنند. هر رهگذر وظیفه دارد یک دانه بردارد و قبل از خوردن، برای آمرزش اموات خیرات دهنده، حمد و سوره ای بخواند و سپس خوراکی را بخورد.

___________________________________________________
:: آداب شب چهارشنبه سوری 11011
mana
mana
مدير تالار ايران شناسي
مدير تالار ايران شناسي

تعداد پستها : 337

امتياز كاربر : 806

تاريخ عضويت : 2010-02-17

جنسيت : انثى

متولد : 1986-09-29

سن : 32


ساير موارد
نوع گوشي همراه: نوكيا نوكيا
حالت من: سپاسگذار سپاسگذار
جوايز اخذ شده:

بازگشت به بالاي صفحه اذهب الى الأسفل

:: آداب شب چهارشنبه سوری Empty رد: :: آداب شب چهارشنبه سوری

پست من طرف ayshin في 2010-03-14, 11:09

che sonathaye jalebi darim mer30 mana jun man bishtaresho nemidunestam
ayshin
ayshin
مدير تالار خودشناسي
مدير تالار خودشناسي

تعداد پستها : 169

امتياز كاربر : 365

تاريخ عضويت : 2010-01-30

جنسيت : انثى

متولد : 1991-11-04

سن : 27

شهر : تـبــــــــــــريـــــــز


ساير موارد
نوع گوشي همراه: نوكيا نوكيا
حالت من: ناراحت ناراحت
جوايز اخذ شده:

بازگشت به بالاي صفحه اذهب الى الأسفل

:: آداب شب چهارشنبه سوری Empty رد: :: آداب شب چهارشنبه سوری

پست من طرف mana في 2010-03-15, 01:50

man ham nemidonestam,ama hala fahmidam,khahesh azizaaaaaam

___________________________________________________
:: آداب شب چهارشنبه سوری 11011
mana
mana
مدير تالار ايران شناسي
مدير تالار ايران شناسي

تعداد پستها : 337

امتياز كاربر : 806

تاريخ عضويت : 2010-02-17

جنسيت : انثى

متولد : 1986-09-29

سن : 32


ساير موارد
نوع گوشي همراه: نوكيا نوكيا
حالت من: سپاسگذار سپاسگذار
جوايز اخذ شده:

بازگشت به بالاي صفحه اذهب الى الأسفل

:: آداب شب چهارشنبه سوری Empty رد: :: آداب شب چهارشنبه سوری

پست من طرف niinii في 2010-03-16, 09:30

ممنون ماناجان، منم یه مطلب در مورد تاریخچه اش با اجازه تون توی همین تاپیک اضافه می کنم :: آداب شب چهارشنبه سوری 32744


جشن سوري (چهار شنبه سوري)
يک
رشته از جشن هاي آريا يي از اقوام هندي , ايراني و اروپايي جشن هاي آتش
است . منظور از جشن آتش جشن هايي است که با افروختن آتش جهت سور و سرور
شادماني اغاز و اعلام مي شده است که از ميان آنها ميتوان به جشن سده در پايان زمستان بزرگ (10 بهمن ) جشن سوري در روزهاي آخرين سال و جشن آذرگان در نهم آذر اشاره کرد
.

واژه سوري فارسي, در پهلوي به گونه سوريک صفت است و چون سور به معني سرخ و ايک پسوند صفت مي باشد .و با هم معني سرخ و سرخ رنگ مي دهند چنانکه گل سوري به معني گل سرخ است و اين جشن را جشن سوري گفته اند از آن جهت که عنصر اصلي آن افروختن آتش سرخ بوده است .
هنگام دقيق جشن سوري در پايان سال چه وقت بوده است؟ آنکه مسلم است شب چهار شنبه نبوده
.چون در تقويم و روز شماري ايرانيان , شنبه و چهارشنبه و جمعه وجود نداشته
در روز شمار زرتشتي هر سال به 12 ماه تقسيم مي شده و هر ماه درست بي کم و
کاست 30 روز داشته که هر روز با ذکر نام خود شناخته مي شده . آنگاه جهت
حساب کبيسه , پنج روز به انتهاي سال مي افزودند و هر روز به نام يکي از
گاثاها (سروده هاي حضرت زرتشت ) شناخته مي شد . و اين پنج روز را پنجه
,خمسه , پنجه دزديده و ... مي گفتند .

پس
در يکي از چند شب آخرسال , ايرانيان جشن سوري را که عادت و سنتي قديم بود
با آتش افروزي همگاني برپا مي کردنند .اما چون اساس تقسيم در روز شماري بر
آن پايه نبود که ماه را به چهار هفته با نام هاي کنوني روزها بخش کنند پس
لاجرم در شب چهارشنبه آخر سال تحقيقاً چنين جشني برپا نمي شده . روز شمار
کنوني بر اثر ورود اعراب به ايران باب شد و بي گمان سالي که اين جشن به
شکلي گسترده برپا بوده مصادف با شب چهارشنبه شده ,
و
چون در روز شمار تازيان چهارشنبه نحس و نا مبارک و بديمن محسوب بوده از آن
تاريخ به بعد شب چهارشنبه آخر سال رابا جشن سوري به شادماني پرداخته و
بدين وسيله مي کوشيدند نحوست چنين شب و روزي را منتفي کنند
منوچهر دامغاني ميگويد :

چهارشنبه که روز بلاست باده بخور بساتکين مي خور تا به عافيت بگذرد
البته
اين که چرا شب چهار شنبه براي چنين جشني که برگرفته از سنت ها و آداب و
رسوم ايران کهن است انتخاب شده است دلايلي دارد . يکي از دليل وابسته به
يک شخصيت تاريخي شيعي است که آن هم جنبه ايراني دارد , چون مختار سردار معروف عرب , کسي است که به خون
خواهي امام حسين (ع)
و يارانش که در کربلا با مظلوميت و شقاوت شهيد شدند قيام کرد و انتقام خون
آنان را بازستاند . به موجب اين خبر مختار پس از حادثه کربلا هنگامي که از
زندان آزاد شد و به خونخواهي شهداي کربلا قيام کرد و

براي انکه موافق و مخالف را از هم تميز دهد و بر کفار بتازد دستور داد که
شيعيان به بالاي بام خانه هاي خود آتش بيفروزند تا موافق و مخالف از هم
تميز داده شوند و اين شب مصادف بود با شب چهارشنبه آخر سال و از آن به بعد
مرسوم شد که ايرانيان مراسم آتش افروزي را در شب چهارشنبه آخر سال اجرا
کنند
.

از سوي ديگر اين پرسش پيش مي آيد که جشن سوري ايرانيان چگونه مي توانست زداينده و برطرف کننده بد بختي و نحوست شود . آتش در نظر ايرانيان مظهر روشني ,پاکي , طراوت ,سازندگي , زندگي , سلامت و تندرستي و در نهايت مظهر خداوند است .
بيماريها زشتي ها , بديها و همه آفات و بلايا در عرصه تاريکي و ظلمت جاي
دارند . به همين جهت است که اهريمن مظهر تاريکي و ظلمت است . به
اعتقادايرانيان هرگاه آتش افروخته مي شود بيماري , فقر , بدبختي , ناکامي
و همه بدي ها و زشتي ها محو و ناپديد مي شوند چون از آثار وجودي ظلمت و
اهريمن هستند پس افروختن آتش به طور کنايه راه يافتن روشني معرفت در دل و
روح است که آثار اهريمني و نحوست و نامبارکي را از ميان بر ميدارد . به
همين جهت جشن سوري را در آخر سال برگزار کردند تا سال نو را خوش و خرم شاد
کام باشند .

اما
چنان چه گذشت در سال350 هجري هنوز شکل و هنگام اصلي جشن حفظ شده و موسوم
به جشن سوري بوده . اما به طور تحقيق ميتوان گفت تاريخ برگزاري جشن سوري
در ايران باستان از سه مرحله بيرون نيست : اول در شب بيست و ششم از ماه
اسفند , يعني در نخستين شب از پنجه کوچک يا نخستين شب از ده شب و روز
فرودگان . دوم اولين شب پنجه بزرگ يا پنجه وه که پنج روز کبيسه است و نخستين شب و روز جشن همسپتمدم و آخرين گاهنبار محسوب مي شود دانست . سوم در آخرين شب سال قرار داد که جشن اصلي همسپتمدم که آخرين گاهنبار و جشن آفرينش انسان است .

از علت هاي آتش افروزي مي توان به چند نکته اشاره کرد :
نخست آنکه علت جشن و آتش افروزي براي جشن فرودگان است .فروهر ها به مدت ده
شبانه روز از جايگاه اصلي شان در آسمان به شهر و ديار و خانِمان خود فرود
آمده و ميان بازماندگان زندگي ميکنند . روز بيست و پنجم اسفند که در شب آن
يعني شب بيست و ششم فروهر ها يا روان در گذشتگان فرود مي آيند و مردم تا
پيش از اين موعد با دقت به رفت و روب و تميز کردن خانه و زندگي مي پردازند
. گرمابه رفته و شست و شو مي کنند . پوشاک نو و تميز به تن کرده و در اتاق
ها به ويژه اتاق در گذشتگان خانه نقل , نبات , شيريني , ميوه , گل ,سبزي و
کتاب مقدس و شمع روشن کرده و در سفره چوب هاي خوشبو مي نهند .کدورت ها را
برطرف کرده و به صلح و آشتي بدل ميکنند . به آن اميد که چون روانان فرود
آمدند شاد باشند و راضي از بازماندگان و به دعا و برکت دادنشان بپردازند .

دوم
يکي از واجبات و سنت هاي معمول , آتش افروختن بر سر بام ها و در کوي و
برزن بوده است . جشن ده روزه فرودگان مطابق با هر جشن ديگر با افروختن آتش
و نيايش هاي ويژه معمول بوده است . اما علت اصلي افروختن آتش که نشانه
شادماني و ستايش اهورا مزدا و آغاز جشن بوده است و ديگر آنکه آتش راهنمايي
باشد براي ارواح تا در روشنايي و فروغ آن به خانه هاي خود در آيند . البته
در پشت بام در کنار آتش خوراک هاي ويژه اي نيز مي نهادند .

ايام جشن فرودگان پنج روز کبيسه سال بوده است .
خود اين پنج روز ميان ايرانيان باستان آغاز جشني بسيار بزرک به شمار مي
رفته که هر روز نامي داشته برابر با پنج بخش از سورده هاي زرتشت يا گاثاها
.

اين
پنج روز از چند لحاظ بسيار مقدس و ايام شادماني به شمار رفته اند . اول
آنکه کبيسه يا بهريزک و پنج روز افزون از سال محسوب مي شد يا روز هاي گاتا
که مقدس بودند . دوم ايام فرودگان يا نزول فروهر ها به شمار ميرفته اند
(جشن فرودينگان) . سوم پنج روز جشن گاهنبار همسپتمدم بودند که به موجب سنت
, خلقت انسان در اين روزها به مرحله عمل رسيده بود .اما چون در دوران
اسلامي ايران چنانکه گذشت هفته و هفت روز هفته و شنبه و... چهارشنبه وجود
داشت جشن مذبور را به چهارشنبه آخر سال در آوردند که در گاه شماري اعراب
روزي نحس و بد شگون بود اين جشن را در اين شب برگزار کردند تا با شادماني
و دعا به درگاه خداوند از شومي و نحسي اين روز بکاهند.

از ديگر روسومات جشن سوري ميتوان به اهداي نذور و فديه به ارواح و فروهر ها ياد کرد که بيشتر به صورت لرک (آجيل
مشکل گشا يا آجيل هفت مغز ) و مراسم فال کوزه , کجاوه بازي , بخت گشائي
دختران, آش نذري , کوزه شکني و … بوده نام برد که هرکدام در جاي خود بحث و
فلسفه مفصلي دارد و ديگر آنکه مراسم جشن سوري در شهر هاي مختلف ايران زمين
به گونه هاي متفاوت برگزار مي شده و مي شود ولي آتش در تمامي اين جشن ها
رکن اصلي مراسم مي باشد.

___________________________________________________
.



بهترین چیز
رسیدن به نگاهی است
که از حادثه ی عشق تر است...
niinii
niinii
سرپرست سايت
سرپرست سايت

تعداد پستها : 1073

امتياز كاربر : 2567

تاريخ عضويت : 2009-11-09

جنسيت : انثى

متولد : 1990-03-21

سن : 29

شهر : اصفهان


ساير موارد
نوع گوشي همراه: نوكيا نوكيا
حالت من: مهربون مهربون
جوايز اخذ شده: بهترين مدير بهترين مدير

http://www.be-taravate-baran.mihanblog.com

بازگشت به بالاي صفحه اذهب الى الأسفل

:: آداب شب چهارشنبه سوری Empty رد: :: آداب شب چهارشنبه سوری

پست من طرف baran في 2010-04-04, 01:50

هه چه جالب بود
بختم آچيل چهارشنبه
baran
baran
.
.

تعداد پستها : 401

امتياز كاربر : 1005

تاريخ عضويت : 2010-01-18

جنسيت : انثى

متولد : 1991-04-15

سن : 28


ساير موارد
نوع گوشي همراه: ال جي ال جي
حالت من: عاشق عاشق
جوايز اخذ شده:

http://www.baranebahari1.blogfa.com

بازگشت به بالاي صفحه اذهب الى الأسفل

بازگشت به بالاي صفحه


 
صلاحيات هذا المنتدى:
شما نمي توانيد در اين بخش به موضوعها پاسخ دهيد